Sirtaki Dans Dersleri

Sirtaki, Yunan kültürünün ayrılmaz bir parçası haline gelen bir dansı türüdür. Osmanlı döneminde İstanbul'da oynanan "Hasapiko" (kasap) dansından doğmuştur. Hasapiko ağırlıklı olarak İstanbul'un Fener ve Balat semtlerinde, kasap loncaları arasında doğdu ve 1900'lü yılların başına kadar kasap loncalarında popülerliğini korudu.

SIRTAKI VE HASAPIKO

İsimlendirme konusunda, özellikle de Yunan olmayanlar arasında ciddi bir kavram kargaşası söz konusudur. Yine de kimi isimlendirmeler artık yerleşik hale gelmiş durumda. Öncelikle, Sirtaki görece yeni bir sözcüktür, 1960'lı yıllarda kullanılmaya başlamıştır. O yıllara kadar asıl kullanılan sözcük Hasapiko ve onun türevleridir; Hasapiko Argo (Ağır Kasap), Hasapiko Grigoro (Hızlı Kasap) ve Hasaposerviko (Sırp Kasabı) gibi.

ZEYBEKIKO ZEIBEKIKO ZEYBEK

Bizde Zeybek olarak bilinen yöresel Ege dansıdır.

SIRTAKI MI HASAPIKO MU, YOKSA SIRTAKI-HASAPIKO MU?

irtaki görece yeni bir sözcüktür, 1960'lı yıllarda kullanılmaya başlamıştır. O yıllara kadar asıl kullanılan sözcük Hasapiko ve onun türevleridir; Hasapiko Argo (Ağır Kasap), Hasapiko Grigoro (Hızlı Kasap) ve Hasaposerviko (Sırp Kasabı) gibi.
Peki Sirtaki nereden çıktı? Sirtaki sözcüğü, bir diğer Yunan dansının adı olan Sirto sözcüğüne, Yunanca'da küçültme ve şirinleştirme eki olan -aki soneki eklenerek elde edilmiştir. Bu yeni isimlendirmeye Hasapiko'da yapılan bir değişiklik nedeniyle ihtiyaç duyulmuştur. Böylece Hasapiko Argo ile Sirtaki arasındaki farka gelmiş oluyoruz; Hasapiko Argo aynı ritimle başlayıp biten yavaş bir danstır. Ancak özellikle Theodorakis ve Hacıdakis gibi bestecilerin 1960'lı yıllarda geleneksel Yunan müziklerine getirdikleri yeni yorumlarla birlikte, geleneksel Yunan dansları da bu dönemde belli bir değişime uğramıştır. Ağır bir ritimle başlayan Hasapiko Argo belli bir noktadan sonra giderek hızlandırılmaya başlamıştır. İşte bu yeni türü saf Hasapiko'dan ayırmak için Sirtaki sözcüğü türetilmiştir. Yani Sirtaki, Hasapiko Argo ile başlayan ama bir süre sonra hızlanan dansın adıdır. Öyleyse Sirtaki hem Hasapiko'ya bağlıdır hem de ondan bağımsızdır.

SİRTO SIRTO DANS

SIRTAKI HASAPIKO ZEYBEKIKO MUZIKLERI

Sirtaki-Hasapiko parçalarının müziksel yapısı çoğu zaman 2/4'lük bir ölçüye dayanır. Tempo genellikle 60-65 bar/dakika biçimindedir. Bu standart ölçünün yanı sıra, özellikle Sirtaki parçaları 2/4'lük Hasapiko ölçüsü ile başlayıp, 4/4'lük Hasaposerviko ölçüsü ile bitmektedir. Bu tür parçalarla dansedilirken, dansa ağır Hasapiko ritmi ile başlanır, daha sonra şarkının bir yerinde müziğe bağlı olarak yumuşak ya da sert bir geçişle Hasaposerviko'ya geçilir. Bazı Hasapiko müziklerinde, özellikle de eski parçalarda taksimia denilen uzun bir intro bölümü vardır; ancak yeni parçalardaki taksimialar çok daha kısadır, hatta kimi yeni parçalar doğrudan ritimle başlamaktadır.

SIRTAKI HASAPIKO ZEYBEKIKO MUZIKLERININ ENSTRUMANLARI

Sirtaki-Hasapiko müziklerinin geleneksel enstrümanı kuşkusuz Buzuki'dir. Yunanca'daki "buzuki" sözcüğü Türkçe'deki "bozuk" sözcüğünden türemiştir; zira buzuki olarak bilinen çalgı, Anadolu'da yaygın bir şekilde kullanılan Bozuk Saz'ın küçültülmüş bir türevidir. Buzuki dışındaki Sirtaki-Hasapiko müzik enstrümanları arasında şunlar sayılabilir: bağlama (baglama), ud (udi), santur (santuri), kanun (kanoni), çimbalo (santurun biraz daha geliştirilmiş türevi), laterna, tulum (gayda), davul (daoli) ve akordeon. Yeni müziklerde bunlara org, gitar ve piyano da eklenmiştir. Sirtaki müziklerinde kimi zaman bu enstrümanlardan birkaçı, kimi zaman da tümü çeşitli kombinasyonlarla bir araya getirilerek, birlikte veya dönüşümlü olarak kullanılmaktadır. Ancak buzuki ve baglama çoğu parçada temel enstrümanlar olarak öne çıkar.

SIRTAKI SIRTO HASAPIKO ZEYBEKIKO FIGURLERI

Sirtaki-Hasapiko, balo salonlarında büyük bir disiplin ve ciddiyetle icra edilen "avant-garde" danslardan oldukça uzak bir karaktere sahiptir. Modern batı danslarıyla kıyaslandığında, Sirtaki-Hasapiko yalın bir danstır. Ama basit değildir. Bu dansta da belli bir beceri ve ustalık gerektiren birçok karmaşık figür vardır. Bununla birlikte, çeşitli sıçrama ve bükülmeleri saymazsak, Sirtaki-Hasapiko'da bedeni çok zorlayan veya aşırı bir çeviklik gerektiren figürler çok fazla değildir. Hayatlarında hiç dansetmemiş bazı öğrencilerim bile çoğu figürü kolayca öğrenebildi. Ama tuhaf olan şu ki, insanlar esasen basit figürlerde daha çok zorlanıyorlar. Belki de böylesi figürleri hafife aldıkları için! Genel olarak bakıldığında, Bu dansta öğrenilmesi zor olan şey figürler değildir; esas zorluk, bu figürlere can ve ruh kazandıracak bir tarzı ve havayı kazanma noktasında karşımıza çıkıyor. Yani Sirtaki-Hasapiko öğrenilirken üzerinde en çok durulması gereken şey estetiktir. Figürlerin bedene iyice oturup refleksleşmesi anlamına gelen estetik ise zamanla, ancak bir figür defalarca yapıldıktan sonra kazanılabiliyor. Sevindirici olan şey şu ki, diğer danslarla kıyaslandığında, bu süreç Sirtaki-Hasapiko'da çok hızlı işliyor; öğrenci birkaç hafta içinde çarpıcı bir gelişim kaydedebiliyor.

SIRTO KALAMATYANO:

 en popüler dans formlarıdır. Her ikisi de dairede, omuzlardan tutuşarak yapılan karma danslardır. Adımları aynıdır; iki dansı ayırt etmek genellikle zordur; genellikle belirleyici olan müziktir. Sirto daha akışkan, kalamatyano ise daha dinamik ve sekmeli olarak yorumlanır.
Sirto, “birbirini çekerek oynanan dans” anlamına gelir. 8/8’lik ya da 2/4’lük bir danstır. Batı Anadolu ve İstanbul’da 1922’ye kadar bilinir. Günümüzde Yunanistan’da ve Ege Adaları’nda da yapılır. 2/4’lük ritimdeki sirtoya genelde “düz sirto” denir. 7/8’lik sirtoya ise genelde “kalamatyano” denir. Kalamatyano’ya “anakara sirtosu” da denir. 7/8’lik ya da 2/4’lük ritimdedir. Adını “Kalamata Mendili” isimli ünlü bir şarkıdan almıştır. Trakya’da halen yaygındır.

KASAP HAVASI HASAPIKO(HASAPOSERVIKOS):

Hasapiko dansının hızlı formu, Türkiye’de yaygın olan kasap dansı formuna benzeyen dans “Sırp kasabı” anlamına gelen “hasaposervikos”tur. Bizans döneminde İstanbul’daki kasap loncası üyelerinin yaptığı bir dans olduğu ve adını da buradan aldığı söylenir. 1922’ye kadar, İstanbul, Batı Anadolu ve bazı adalarda yaygın olarak icra edilmiş; daha sonrasında da rebetika müziği içerisinde önemini korumuştur.

ZEYBEK - ZEYBEKIKO:

Her iki kültürün ortak dansıdır. 9/8’lik ya da 9/4’lük ritimde icra edilir. Geleneksel yorumunda, bir metrekarelik yerde hayali bir noktaya (ya da bıçak, şişe, ya da bardağa) sabitlenerek oynanır. Yoğun ve içe dönük kişisel bir aksiyonla icra edilir.
Cumhuriyet’in kuruluşundan sonra zeybekler, dönemin Batılılaşma anlayışı çerçevesinde yeniden ele alınmış ve şekillendirilmiştir. Ekip formuna uyarlanmış, çeşitli koreografilere tabi tutulmuş ve “salon dansı” olması için kadın figürleri

GÜNCEL
AKTİVİTELERİMİZ


Viva Dans Okulun da
Derslerimiz hızla
devam ediyor....

Bodrum Sirtaki artık Meyhani Taverna da!!
Meyhani de derslere katılmak için KayıtFormumuzu doldurabilirsiniz.

eklenmiştir. Kafalardaki ideal Türk kültürünün temsilcisi haline getirilmeye çalışılmış, icracıları abartılı bir biçimde “güçlü ve gururlu” duruşlar kullanmaya başlamıştır.
Mübadele sonrasında Atina ve Pire’de gelişen rebetika müziği ve zeybekiko birlikte bir dans-müzik kültürü oluşturmuştur. Popülerleşen müzikal alt kültür zamanla geleneksel haline göre daha hızlı ve senkoplu bir hal almıştır. Dans popülerleştikçe ve kadınlar tarafından da icra edildikçe “vakurluk, savaşçılık, görkemlilik” öğeleri azalmıştır. Zaten bu atıflar daha çok ulus-devlet ideolojisi içinden üretilen söylemlerin bir sonucudur.
Zeybekiko dans geleneğinde genellikle alkışla tempo tutanların oluşturduğu bir daire içinde sırasıyla farklı kişiler solo danslar doğaçlarlar. Daha sonra herkes kalkar, ikili-üçlü gruplar halinde toplu dans eder. Aksiyon ortaklığı yakalanır ancak hareketler bireyseldir.
Günümüzde bu dans jimnastik hareketleri…vs de katılarak yorumlanmaktadır: “zeybekiko özellikle dramatikleştirildi ve akrobatikleştirildi. Havaya sıçrayışlar ve ayak çevirmeler dansa katıldı ve yere ayak vuruşlar, izlenecek maharetler oldu. Bunlar alımlı şeylerdi ama bu, yeni bir danstı artık” (Holst s. 245)
Çiftetelli: Makedonya ve Trakya’daki 9/8’lik karşılama dans formuna benzer. Genellikle 4/4’lük ritimde solo olarak, bazen çiftler halinde icra edilir. Oryantal ya da göbek dansına benzetilir. Yunanistan’da kaba ve Türki bulunduğu söylenir. Günümüzde daha cüretkâr bir hal almış; ani atmalar, çekmeler, disko yorumları

 eklenmiştir.
Batı Anadolu Kaynaklı Olmayan Danslar:

HASAPIKO SIRTAKI:

“Kasap dansı” anlamına gelen hasapiko, 2/4’lük ya da 4/4’lü ritimde, orta ya da yavaş hızda yapılır. 2-3 kişi omuz omuza dans eder. Ekip başı çeşitlemeler yaptırır; (günümüzde komutla, eskiden omuz sıkarak…) çeşitleme olmadıkça temel adım yapılır. Vari (ağır: derin) hasapiko, argos (yavaş) hasapiko, naftikos (denizcilerin dansı) da denir. Hızlı formu hasaposervikos’tur.
Sirtaki (küçük sirto) anlamına gelir ve hasapiko dansından türetilmiş bir danstır. (bu isim Fransa’da verilir: Petrides ve Torp, s: 249.) Adımları hasapikoya benzer ama tarzı farklıdır; adımları daha belirgin ve gösterişli, aksiyonu daha dışa dönüktür. Zorba filmi sonrasında en çok bilinen Yunan dansı haline gelir ve hasapikoyla aynı anlamda kullanılmaya başlanır. Aslında film için bestelenen müziğin adı “Girit dansı” anlamına gelen “Kritikos Horos”tur. Genellikle geleneksel yöntemlerle değil; özel dans kurslarında öğrenilir, eğlence ortamlarında da çok sık yapılmaz.

CAMIKO (TSAMIKO):

Yunanlıların Kuzey Epir, Arnavutların ise Güney Çameria diye adlandırdıkları ve iki ülke arasında sorun yaratan bir bölgenin dansıdır. Daire formunda, 3/4’lük ya da 6/8’lik ağır bir ritimde icra edilir. Eskiden erkek dansıyken günümüzde karma olarak da icra edilmektedir.


Bodrum Sirtaki
Bodrum Sirtaki Dans Dersleri
Copyright 2010 © www.bodrumsirtaki.com
Dans Eğitmeni: CemYavaş
GSM: +90 5355008338
Herkes Sirtaki Yapabilir !!
Birçok insan kendilerini 'Ben Dans Edemem' diye belirli kalıplar içine sokar ve
böyle düşünerek kendini birçok güzellikten soyutlar. Ben buna şiddetle karşı
çıkıyorum. Bence yürümeyi bilen her kişi dans edebilir. Özellikle Sirtaki
yapmak için hiçbir ön koşul istenmez, partnere ihtiyacınız yoktur ve daha
önce bir dans geçmişinizin olmasına bile gerek yoktur. Derslerime katılan
öğrenciler kısa süre içinde profesyonel dansçılar kadar dans edebildiklerini
göreceklerdir. Sadece biraz istek gerisi zaten çabucak geliyor ...
Form Object